Büyükşehir’den domates ve çilek üreticisine iklim zırhı

İzmir Büyükşehir Belediyesi, domates ve çilek üreticilerinin bir yıllık emeğini bir gecede yok edebilen don olaylarına karşı harekete geçti. Artan maliyetler ve iklim değişikliği nedeniyle zor günler geçiren çiftçilere “agril” adı verilen özel örtü ve tutucu dağıtıldı. Üreticiler için önemli bir maliyet kalemi olan agril örtü sayesinde yaklaşık 2,5 milyon metrekarelik tarım alanının iklimsel risklere karşı korunması hedefleniyor.

İzmir Büyükşehir Belediyesi, iklimsel risklere karşı üreticiyi korumak ve üretim maliyetlerini düşürmek amacıyla yeni bir destek programını hayata geçirdi. İzmir tarımı açısından önemli bir yere sahip domates ve çilek üretiminde ürün kayıplarına yol açan don olaylarına karşı agril örtü (don ve kırağı örtüsü) ile agril tutucuların dağıtımına başlandı. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından çiftçilere verilen eğitimlerin ardından ilk dağıtım, çileğiyle ünlü Menemen’in Emiralem bölgesinde gerçekleştirildi. Önümüzdeki ay başlayacak dikim sezonu öncesinde çiftçilere, mahsulleri dondan koruyacak agril örtüler dağıtıldı.

Ürün kalitesi yükselecek

Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı, domates ve çilek üreticilerine yönelik hazırlanan program kapsamında toplam 2 bin rulo agril örtü ile bin rulo agril tutucu plastik boru dağıtacak. Agril örtüler sayesinde İzmir’de yaklaşık 2,5 milyon metrekarelik tarım alanının iklimsel risklere karşı korunması hedefleniyor. Tarımsal üretimde kaliteyi ve sürekliliği artırmayı amaçlayan agril örtü sistemi; ürünleri ilkbahar geç donları, ani sıcaklık değişimleri ile bazı zararlı ve hastalıklara karşı koruyarak verim kayıplarının en aza indirilmesine katkı sağlayacak. Bu destekle üreticilerin iklim değişikliğine bağlı üretim risklerinin azaltılması, erken üretim avantajı elde edilmesi ve ürün kalitesinin yükseltilmesi hedefleniyor.

“Bir yıllık emekleri bir gecede yok olabilir”

Uygulama hakkında bilgi veren Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı’nda görevli ziraat mühendisi Hilal Balcıoğlu, “Bu desteğin çok büyük bir önemi var. Çünkü ilkbahar ve kış aylarında yaşanan ani don olayları nedeniyle büyük ürün kayıpları yaşanıyor. Özellikle erkenci üretimi hedefleyen üreticilerimiz, ürünlerini dondan koruyamadıkları takdirde sezonu telafi etmekte çok zorlanıyor. Bu nedenle İzmir Büyükşehir Belediyesi olarak üreticilerimizin agril örtüyle tanışmasını istedik. Don olaylarına maruz kalma riski yüksek bölgelerde eğitimler düzenleyerek üreticilerimizi bilinçlendirdik. Çünkü çok büyük ürün kayıpları yaşanıyor. Bir yıllık emekleri bir gecede yok olabilir. Bu durum domates üreticileri için de diğer ürün grupları için de geçerli. Tarımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı olarak üreticimizin yanında olmaya devam edeceğiz” diye konuştu.

“Üretici kendi almak istese 7-8 bin lira maliyeti var”

Menemen Değirmendere Mahallesi Muhtarı Ahmet Aydın, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin desteğinden çok memnun olduklarını belirterek, “Bu destek çiftçimize can suyu oldu. Özellikle bu örtüler, bizim son kırağı dediğimiz nisan ve mayıs aylarında kullandığımız bir ürün. Dolayısıyla çileği dondan kurtarıyor, tonajı artırıyor. Üretici kendi almak istese pahalı; 7-8 bin lira maliyeti var. Bunu da karşılayamıyoruz ve tonajda verim düşüklüğü yaşıyoruz. İnşallah bunun devamı gelir. Normalde 5 ton ürün alacakken 2-3 ton ürün alıyoruz. Bize çok faydalı olacak. Cemil Tugay Başkanımızdan Allah razı olsun” şeklinde konuştu.

“Çilek yetiştirmek zaten masraflı”

Çilek üreticisi Nazlı Durmaz ise değişen hava koşullarının üretimi her geçen gün daha da zorlaştırdığını belirterek agril örtünün ürünlerini don riskine karşı koruduğunu söyledi. Durmaz, “Örtülerimizi hazırlıyoruz. Hava sıcaklığına bakıyoruz, düşme ihtimali olduğunda ürünlerin üzerini örtüyoruz. Soğuğun vurmasını engelliyor, çiçekleri koruyor, sıcaklığı artırıyor ve çileğin kızarmasını sağlıyor. Çilek yetiştirmek zaten masraflı. Damla sulama sistemi, siyah naylonu, fidanı derken maliyetler yüksek. Bir de bu örtü masrafı var. Eskiden pek kullanılmıyordu. Hava şartları değişince artık ihtiyaç oldu. Pahalı da bir ürün. Bu zamana kadar çiftçilere yönelik destekler çok fazla değildi. Bu desteğin devamını isteriz, çok beğendik. Benim yaşım 54. Bizim neslimiz bittikten sonra gençler bu işi yapmayacak. Biz çocukluktan beri bu işin içinden geldiğimiz için devam ettiriyoruz” dedi.

“9 ay çocuk gibi bakıyoruz”

Çilek üreticisi Erol Uysal da çilek yetiştirmenin büyük emek ve maliyet gerektirdiğini belirterek don olaylarının üreticinin aylarca süren emeğini riske attığını söyledi. Uysal, “9-10 ay çileklere çocuk gibi bakıyoruz. Eylülde dikeceğiz, nisan ayında ürün alacağız. Bütün kış tarladan hiç çıkmıyoruz. Don olayı olduğunda hava raporuna göre çileklerin üzerini örtüyoruz. Çok güzel oldu, iyi bir proje. İnşallah devam eder, arkası da gelir. Bu örtü çok işe yarayacak. Buranın çileği çok güzel ve lezzetli oluyor. Çilek zaten maliyetli, üretimi bizim için zor. Kışın, özellikle şubat ve mart aylarında don olduğunda bütün emeklerimiz boşa gidebiliyor. Böyle destekleri bekliyoruz” diye konuştu.

İzmir’in stratejik gücü: Domates ve çilek

İzmir, sanayi domatesi üretiminde Türkiye açısından stratejik bir üretim merkezi konumunda bulunuyor. TÜİK verilerine göre İzmir 114 bin 769 dekar alanda 918 bin 829 ton sanayi domatesi üretimiyle Türkiye’nin toplam sanayi domatesi üretiminin yüzde 14,12’sini tek başına karşılayarak ülke genelinde üçüncü sırada yer alıyor.

İzmir, çilek üretiminde de önemli merkezlerden biri. 2025 yılında kent genelinde yaklaşık 3 bin 515 dekar alanda çilek üretimi gerçekleştirildi. Özellikle Ödemiş ve Menemen, İzmir’in çilek üretiminde öne çıkan ilçeleri arasında yer alıyor.