Nüfus Krizine Karşı 10 Yıllık Plan: Türkiye 'Aile Vizyonu'nu Açıkladı

Hükümet, doğurganlık hızının tarihi seviyelere gerilemesi üzerine düğmeye bastı. Resmi Gazete’de yayımlanan genelgeyle önümüzdeki 10 yıl 'Aile ve Nüfus On Yılı' ilan edilirken, çok çocuklu ailelere destekten 'dijital aile kalkanına', kırsala dönüş teşviklerinden 'Milli Aile Haftası'na kadar kritik adımlar atılacak.

Türkiye, nüfus yapısındaki kritik değişime karşı en kapsamlı hamlesini başlattı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla yayımlanan Resmi Gazete'de yayımlanan genelge, azalan doğurganlık hızını 'varoluşsal bir tehdit' olarak tanımlayarak 2026-2035 dönemini kapsayan stratejik yol haritasını ilan etti.

'DİJİTAL KALKAN' VE ÇOK ÇOCUKLU AİLE DESTEĞİ

Yeni dönemde aile kurumu sadece ekonomik değil, dijital ve mekansal olarak da koruma altına alınıyor.

Genelgeyle öne çıkan kritik başlıklar şunlar:

• Dijital Aile Kalkanı: Kitle iletişim araçlarındaki zararlı içeriklere karşı "dijital kalkan" oluşturulacak, aile dostu yayıncılık teşvik edilecek.
• Çocuk Teşviki: Evlilik kurumu özendirilecek, annelik ve babalık toplumsal değer olarak güçlendirilecek. Çok çocuklu aile yapısı özel mekanizmalarla desteklenecek.
• Kırsala Dönüş: Kentlerdeki nüfus yoğunluğunu azaltmak amacıyla kırsal alanlara dönüş özendirilecek; şehirler "çocuk odaklı" bir anlayışla yeniden tasarlanacak.

KAMU POLİTIKALARINA 'AİLE' FİLTRESİ

Genelgeyle birlikte artık tüm kamu kurumları, attıkları her adımda 'aileye etkisi' kriterini gözetecek. Hazırlanan 'Vizyon Belgesi' uyarınca, her türlü düzenleme, araştırma ve kamu politikası, nüfus değişimine etkileri bakımından değerlendirilmeden hayata geçirilmeyecek.

HER MAYIS AYI 'MİLLİ AİLE HAFTASI'

Toplumsal farkındalığı diri tutmak amacıyla her yıl mayıs ayının son haftası "Milli Aile Haftası" olarak kutlanacak.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek bu süreçte, tüm kamu kurumları yıllık faaliyetlerini raporlayarak "nüfus seferberliği"ne katkı sunacak.

İşte 15 maddede yapılacaklar:

"1- Aile ve nüfus yapısının korunması ve güçlendirilmesi hususundaki ülke önceliklerimiz ulusal politika belgeleri ile kurumların stratejik plan ve programlarına dahil edilecek, bu öncelikler uluslararası belgelerin müzakere süreçlerinde ve uluslararası kuruluşların Türkiye ülke programlarının hazırlanması, kabulü ve uygulanmasında kamu kurum ve kuruluşlarınca esas alınacaktır.

2- Tüm kamusal politika, düzenleme, uygulama ile kamu kurumları tarafından yürütülen veya desteklenen araştırmalar aile kurumuna ve nüfus değişimine etkileri yönünden değerlendirmeye tabi tutulacak ve sonuçlar uygulama süreçlerine yansıtılacaktır.

3- Kamu kurum ve kuruluşları somut görev alanlarıyla ilgili faaliyetlerinde aileyi koruyucu ve nüfusu artırıcı yaklaşımla hareket edecek, uygulamalarını buna göre yürütecek, resmi belgelerinde, plan ve programlarında, hizmet içi eğitimlerinde aile ve nüfus politikasıyla uyumlu kavramsal çerçeve esas alınacak, bu çerçeveye ilişkin rehberlik Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sağlanacaktır.

4- Aileyi ve nüfusu olumsuz etkileyen cinsiyetsizleştirme akımı, zararlı alışkanlık ve bağımlılıklar, nesilleri her türlü menfi etki ve müdahaleye karşı koruyacak bütüncül bir politika çerçevesinde ele alınacaktır.

5- Evlilik müessesesinin toplumsal itibarı korunacak, evliliklerin sağlam temeller üzerine inşa edilmesi ve nitelikli bir biçimde sürdürülmesi, genç yetişkinlerin evliliğe teşvik edilmesi ve evliliğin kolaylaştırılmasına yönelik mekanizmalar güçlendirilecektir.

6- 'Annelik ve babalık' çocuğun sağlıklı gelişimindeki belirleyici rolüyle toplumsal bir değer olarak tahkim edilecek, çok çocuklu aile yapısı desteklenecek, çocuk sahibi olmayı özendiren ve kolaylaştıran uygulamalar hayata geçirilecektir.

7- Gençlerin donanımlı bireyler olarak yetiştirilmesine yönelik politikalar güçlendirilecek, yaşlı refahına yönelik sürdürülebilir sosyal güvenlik ve sağlık sistemleri ile başta aile merkezli olmak üzere çeşitlendirilmiş bakım ve destek modelleri geliştirilecek, kuşaklar arası dayanışma pekiştirilecektir.

8- Nüfusun dengeli dağılımını gözeten bütünleşik bir çerçevede kırsal alandaki nüfus kaybının önlenmesi, kentlerde yoğunlaşan nüfusun kırsal alanlara geri dönüşünün özendirilmesi ve kentsel mekanların aile ve çocuk odaklı bir perspektifle dönüştürülmesi için bütüncül tedbirler hayata geçirilecektir.

9- Mevcut hukuki düzenlemeler aile ve nüfus yapısını koruma ve güçlendirme yaklaşımıyla gözden geçirilecek, belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda yeni hukuki düzenlemelere ilişkin çalışmalar yürütülecektir.

10- Aile ve nüfus yapısında meydana gelen değişimlerin düzenli olarak takip edilmesi ve incelenmesine yönelik ulusal, stratejik ve resmi istatistik üretilen araştırmalar Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı sorumluluğunda yürütülecek, güçlü aile ve nüfus hedefleri doğrultusunda lisansüstü programlar ve araştırma teşvikleri başta olmak üzere akademik altyapı geliştirilecektir.

11- Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi'nin etkin icrası için kurumsal yapılanma, yerel uygulama kapasitesi, işbirliği, teknik ve dijital altyapı güçlendirilecek, personelin mesleki yetkinliği geliştirilecektir.

12- Türkiye'nin konuya ilişkin olarak uluslararası mecralarda üstlendiği öncü rolü tahkim eden diplomasi faaliyetleri yürütülecek, ülkemiz ile benzer tutum sergileyen ülkelerle işbirlikleri geliştirilecektir.

13- Tüm kitle iletişim araçlarındaki zararlı unsurların tespiti, değerlendirilmesi ve önlenmesine yönelik dijital aile kalkanı oluşturulması başta olmak üzere ilgili mevzuat kapsamında gerekli tedbirler alınacak, aile dostu yayıncılık teşvik edilecek ve sorumlu medya kullanımı bilinci yaygınlaştırılacaktır.

14- Güçlü aile ve nüfus hedeflerine dair iletişim kampanyaları yürütülecek, bu konular örgün ve yaygın eğitim programlarında temel bir bileşen olarak ele alınacaktır.

15- Her yıl mayıs ayının son haftası 'Milli Aile Haftası' olarak kutlanacak, kamu kurum ve kuruluşlarınca bu haftanın anlam ve önemine uygun etkinlikler düzenlenecektir."

ANKA