Seyyanen zam ve refah payı ne anlama geliyor?

Emeklilere yönelik 2027 düzenlemesinde seyyanen zam ve refah payı seçenekleri öne çıktı. Erdoğan ve Cevdet Yılmaz’ın açıklamalarının ardından gözler yıl sonuna kadar TBMM’ye sunulması beklenen yasal düzenlemeye çevrildi. Peki seyyanen zam ve refah payı terimleri ne anlama geliyor?

İşte tüm ayrıntılar...

AKP'li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kabine Toplantısı’nın ardından emeklilere yönelik yeni düzenleme sinyali vermesi, 2027’de uygulanabilecek zam seçeneklerini yeniden gündeme taşıdı.

Erdoğan, 2027 bütçesinde emeklilerin durumunu iyileştirecek mali imkanlar oluşturulduğunu belirtirken, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da emeklilere enflasyonun üzerinde artış sağlayacak bir bütçe hazırladıklarını söyledi.

Bu açıklamaların ardından emekli aylıklarında seyyanen zam ve refah payı seçenekleri öne çıktı.

'EMEKLİLERİMİZİN DURUMUNU BİRAZ DAHA İYİLEŞTİRECEK'

Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yapılan Kabine Toplantısı’nın ardından konuşan Erdoğan, 2022’de başlatılan asgari ücrete kadar tüm ücretleri vergi dışı tutma uygulamasının 2027’de de sürdürüleceğini açıkladı.

Erdoğan, vergi istisnası yoluyla çalışanların gelirlerine 2027’de 1 trilyon 460 milyar TL katkı sağlanacağını belirterek emeklilere ilişkin şu ifadeleri kullandı:

Emeklilerimizin yaşadığı zorlukların farkında olduğumuzu daha önce pek çok defa samimiyetle ifade ettim. Bu konuda her zaman yapıcı olmaya, şartları zorlama pahasına elimizden geleni yapmaya gayret ettik. İnşallah 2027 bütçesinde başımızın tacı olan emeklilerimizin durumunu biraz daha iyileştirecek mali imkanları oluşturuyoruz. Bunun için ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeyi adalet ve hakkaniyet çerçevesinde Türkiye Büyük Millet Meclisimizin de takdiriyle sene sonuna kadar hayata geçirmeyi ümit ediyoruz.

YILMAZ: 'ARTIŞIN ÜSTÜNDE BİR İMKAN SAĞLAMAYI ESAS ALDIK'

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz da 2027 bütçesinde emeklilerin öncelikli gruplar arasında yer aldığını söyledi.

Yılmaz, “2027 bütçemizde emeklilerimizi önceliklendirdik. Emeklilerimize enflasyonla gelecek artışın üstünde bir imkan sağlamayı esas alarak bir bütçe hazırladık” dedi.

Bu açıklama, emekli aylıklarında yalnızca enflasyon farkıyla sınırlı kalınmayabileceği ve ek bir düzenlemenin gündeme gelebileceği yönündeki beklentileri artırdı.

SEYYANEN ZAM NEDİR?

Seyyanen zam, emekli veya çalışanların mevcut maaşlarından bağımsız olarak herkese aynı tutarda yapılan artış anlamına geliyor.

Örneğin tüm emeklilere 5 bin TL ek ödeme yapılması halinde, maaşı 20 bin TL olan bir kişinin aylığı 25 bin TL’ye, 40 bin TL olan bir kişinin aylığı ise 45 bin TL’ye çıkıyor.

Bu yöntemde herkese aynı tutar eklendiği için düşük maaş alanların gelirinde oransal olarak daha yüksek artış oluşuyor.

Seyyanen zam bu yönüyle özellikle taban aylıkların yükseltilmesi ve düşük gelirli emeklilerin alım gücünün artırılması amacıyla kullanılan seçeneklerden biri olarak öne çıkıyor.

REFAH PAYI NEDİR?

Refah payı ise emekli aylıklarına enflasyon artışının üzerinde ek bir oransal zam yapılması anlamına geliyor.

Örneğin emeklilerin yasal olarak hak ettiği enflasyon artışı yüzde 10 çıkarsa ve buna yüzde 5 refah payı eklenirse toplam artış yaklaşık yüzde 15 düzeyine ulaşabiliyor.

Refah payında artış maaş üzerinden oransal olarak hesaplandığı için yüksek aylık alan emekliler tutar olarak daha fazla zam alıyor.

Bu yöntem, emeklilerin yalnızca enflasyon karşısındaki kaybının telafi edilmesini değil, reel gelirlerinin de artırılmasını amaçlıyor.

İKİ FORMÜL ARASINDAKİ TEMEL FARK

Seyyanen zam ile refah payı arasındaki en önemli fark hesaplama yönteminde ortaya çıkıyor.

Seyyanen zamda bütün emeklilere aynı tutarda artış yapılırken, refah payında mevcut aylığın belirli bir yüzdesi kadar ek artış uygulanıyor.

Bu nedenle seyyanen zam düşük ve yüksek maaşlar arasındaki farkı daraltırken, refah payı mevcut maaş farklarının büyük ölçüde korunmasına yol açıyor.

Örneğin 5 bin TL seyyanen zam bütün emeklilere aynı tutarda yansırken, yüzde 5 refah payında 20 bin TL aylık alan bir emekli 1.000 TL, 40 bin TL aylık alan bir emekli ise 2 bin TL ek artış elde ediyor.

GÖZLER YASAL DÜZENLEMEDE

Erdoğan’ın açıklamasına göre emeklilere yönelik düzenleme için ihtiyaç duyulan yasal altyapının yıl sonuna kadar TBMM’nin gündemine getirilmesi hedefleniyor.

Henüz hangi modelin uygulanacağı, seyyanen zam yapılacaksa tutarın ne olacağı veya refah payının hangi oranda belirleneceği açıklanmadı.

Bu nedenle emekli aylıklarına yönelik nihai düzenlemenin kapsamı, bütçe çalışmaları ve TBMM’ye sunulacak yasal düzenlemeyle netleşecek.

cumhuriyet